اوکسین ادز معتبرترین و بزرگترین سیستم کسب درآمد وبمسترها
الفبای طراحی - طراحی آموزشی - زیبا و خوشگل ترین عکس ایرانی و مطالب روز

زیبا و خوشگل ترین عکس ایرانی و مطالب روز

جمع آوری عکس ها مناظر و مطالب جذاب از ایران و جهان برای جلب رضایت شما عزیزان

الفبای طراحی - طراحی آموزشی
نویسنده : نیما - ساعت ۱٠:٢٠ ‎ب.ظ روز ۱۳۸٧/۱٢/۸
 
الفبای طراحی

نقطه: نقطه کوچکترین اثری است که یک وسیله از خود بر جای می گذارد. اندازه نقطه بر اساس میزان کاربردی وسیله سنجیده می شود. یعنی نقطه ای که از یک خود کار ثبت می شود، با اثری که از یک ماژیک یا ذغال طراحی باقی می ماند از لحاظ کیفیت و اندازه بسیار متفاوت است. نقطه می تواند شکلی منظم یا نامنظم داشته باشد. هر نقطه به تنهایی دارای نیروی جذب بصری فراوانی است.

خط: خط، مسیری است میان دو نقطه. خط اساس و پایه طراحی را تشکیل می دهد و شناخت کامل و تسلط بر جنبه های مختلف آن بخشی از هنر طراحی را شامل می شود. خط به صورتی که ما بر روی کاغذ ترسیم می کنیم عملاً در طبیعت وجود ندارد، ولی قوه باصره ما اطراف اشیا را (در تضاد با سطوح عناصر دیگر به صورت خطوط محیطی) می بیند. با هر وسیله ممکن ترسیم خطوط را تجربه کنید و به مقایسه نتایج مختلف بپردازید. خط نمایانگر حالات و کیفیت های مختلفی است و حتماً بایستی در ترسیم آن تسلط لازم را به دست آورید.

کیفیت خط: یک خط رسم شده می تواند بیانگر ویژگی های بسیاری باشد:

- ضخامت، نازکی، تراکم، مسیر تابش نور، لطافت و ...

- جنسیت های گوناگونی همچون: فلز، شیشه، چوب، سنگ، پارچه و ...

- ایجاد حجم، سنگینی و وزن، سطوح گوناگون.

- ایجاد بعد، فضا و مقیاس های ذهنی یا حقیقی.

کلیه این ویژگی ها مختص طراحی با دست آزاد است و طراحی های ماشینی یا تصویر سازی های کامپیوتری نمی تواند هم طراز و هم سنگ دست طراح عمل کنند. خطوط به طور عمده به سه دسته خط صاف، خط شکسته و خط منحنی تقسیم می شوند و هر دسته شامل انواع متنوعی از خطوط است که برای کاربرد خاصی در نظر گرفته شده است.

تمرین طراحی: طرحی از مدل بر روی کاغذ طراحی بکشید. خط ها را آزادانه و راحت بکشید. برای تصحیح از پاک کن استفاده نکنید، خط را دوباره بکشید. خط به کار رفته یک دست و مطمئن باشد، از ترسیم خط های تکه تکه و ریشه ریشه خود داری کنید. طرح هایی که می کشید زیاد بزرگ یا کوچک نباشند. طرح باید حد اقل نیمی از صفحه کاغذ یا کادر شما را بگیرد. تنها به یک بار ترسیم اکتفا نکنید. مدل را بارها و بارها از زوایای مختلف بررسی و مشاهده کنید.




طراحی چشمی – مرحله اول


این مرحله از طراحی از نظر تقویت دید و ذهن اهمیت فراوانی دارد. شما باید حتی المقدور کمتر به کاغذ طراحی و خطی که ترسیم می کنید نگاه کنید. در این مرحله صرفاً چشم شما به مدل است. پس سعی کنید هم زمان با حرکت چشم خود بر روی مدل، خط را هم ترسیم کنید. به تدریج و با کمی تمرین می توانید بر روی مدل متمرکز شده و فقط در نقطه شروع، به کاغذ طراحی نگاه کنید. توجه داشته باشید که بسیاری از هنر جویان آنچه را که می دانند ترسیم می کنند، نه آنچه را که می بینند. در این مرحله شما صرفاً آنچه را که می بینید ترسیم کرده اید. در این تمرین بهتر است که مداد را از روی کاغذ بر ندارید. طرح را آرام و به قصد مطالعه و بررسی ترسیم کنید نه اینکه تکلیفی را انجام داده باشید. جزئیات و نقش و نگارهای مدل را حذف کنید. اندازه طراحی نه خیلی کوچک باشد و نه خیلی بزرگ.




طراحی چشمی – مرحله دوم


اهمیت این مبحث در تمام مراحل طراحی مخصوصاً زمانی که پیشرفتی نسبی در کارتان به وجود آمده نهفته است و تنها خود شما می توانید متوجه تغییری شوید که این شیوه، بر نحوه مشاهده حافظه شما خواهد گذاشت. مدل نسبتاً ساده ای را انتخاب کنید. می توانید به دو روش عمل کنید:

1- پس از بررسی مدل به صورت همه جانبه و کاملاً دقیق، طراحی را شروع کرده و دیگر به مدل نگاه نکنید.

2- بررسی را به صورت مرحله به مرحله انجام دهید. یعنی ابتدا شکل کلی مدل را دیده و طرح کلی را که در ذهنتان مانده ترسیم کنید. سپس ویژگی های ثانوی را به دقت مشاهده کرده و بعد به طرح اضافه کنید. پس از آن به سراغ جزئیات دیگر رفته و بعد از مشاهده دقیق آنچه را در ذهنتان مانده ترسیم کنید.

در هر دو روش به یاد داشته باشید که: مدت زمان مشاهده، بیشتر از زمان ترسیم باشد. از پاک کن استفاده نکنید. خط ها را به راحتی و آسودگی بکشید و اگر قسمتی از طرح خراب شد خط صحیح را روی آن بکشید. پس از پایان کار طرح را با مدل مقایسه کنید. اما آن را اصلاح نکنید بلکه مجدداً طراحی را مرحله به مرحله آغاز کنید. هر بار که مدل را طراحی می کنید نیروی حافظه خود را تقویت کرده اید.
__________________

تعریف طراحی آموزشی
طراحی در لغت به معنای اختراع کردن، اندیشیدن یا تنظیم یک نظریه ذهنی، ترسیم، ساختن و آماده کردن پیش نویس یک نقشه، اختصاص دادن یا بکارگیری منابع برای دستیابی به یک هدف، و سرانجام تهیه یک نقشه کاری برای حصول آنچه که از پیش تعیین شده است.
طراحی آموزشی را می توان بر اساس تعاریف فوق تهیه نقشه های مشخص در مورد چگونگی دستیابی به هدفهای آموزشی تعریف کرد؛ به عبارت دیگر هرگاه برای دستیابی به یک سلسله از دانشها و مهارتها به عنوان هدفهای آموزشی مجموعه ای از فعالیت ها و روشهای آموزشی، قبل از تحقق آموزش پیش بینی و تنظیم گردد، در واقع طراحی آموزشی تنظیم شده است.
بنابراین طراحی آموزشی را می توان تجویز یا پیش بینی روشهای مطلوب آموزشی برای نیل به تغییرات مورد نظر در دانشها، مهارتها و عواطف شاگردان دانست.

 


 


جایگاه طراحی آموزشی در علوم تربیتی
اگر علوم تربیتی را به طور کلی شامل پنج حیطه؛ آموزش، برنامه درسی، مشاوره، مدیریت و ارزشیابی بدانیم طراحی آموزشی به عنوان یکی از زیر مجموعه های آموزش در کنار تولید مواد آموزشی، اجرای برنامه های آموزشی، اداره برنامه های آموزشی و ارزشیابی برنامه های آموزشی قرار می گیرد.
 آموزش به عنوان مبحثی مستقل در کنار سایر زمینه های علوم تربیتی مطرح شده است و طراحی نیز به عنوان زیر مجموعه آموزش می باشد. با این حال با توجه به تعاریف جدیدی که از برنامه ریزی درسی توسط صاحبنظران این رشته عنوان شده است، بین دو مبحث طراحی آموزشی و برنامه ریزی درسی از نظر حوزه فعالیت ها همسانی و تداخل هایی به وجود آمده است. علیرغم این تداخل ها و اشتراکات باید توجه داشت که برنامه ریزی درسی بیشتر به تصمیم گیری در مورد مسائل ارزشی در سطح کلان، تعیین منابع لازم برای انتخاب محتوای آموزش، و چگونگی سازماندهی این محتوا برای نیل به اهداف آموزش مربوط می شود.
طراحی آموزشی به شناسایی، رشد و توسعه و اعمال روشهای خاص آموزشی برای دستیابی به اهداف مشخص آموزشی( دانش ها، مهارت ها و عواطف) برای یک محتوای خاص و شاگردان خاص اطلاق می شود.


به عبارت دیگر در طراحی آموزشی طراح صرفا به چگونگی آموزش می اندیشد و تصمیم گیری در مورد آنچه را که باید آموزش داده شود به برنامه ریزی درسی وا می گذارد. به طوری که می توان کار برنامه ریزی درسی و طراحی آموزشی را در طول هم تصور کرد، نه در عرض هم.


متغیرهای اصلی آموزش
هر موقعیت آموزشی متشکل از سه عامل یا متغیر است؛ روشهای آموزشی، شرایط آموزشی و نتایج آموزشی. به عبارت دیگر هر آموزش را می توان متشکل از سه عامل روشها، شرایط و نتایج دانست. از روشها عبارت است از: انواع مختلف عملکرد. شرایط عبارت است از: محدودیتها یا عوامل تغییرناپذیری که در هر محیط آموزشی وجود دارد و نتایج همان پیامدهایی است که پس از ارائه هر آموزش به دست می آید.


الف) روشهای آموزشی؛ در هر موقعیت آموزشی، مدرس یا طراح آموزشی می تواند با استفاده از طرق مختلف اقدام به ارائه محتوا، سازماندهی محتوا و اتخاذ تدابیر مدیریتی برای اجرای این تصمیمات کند که مجموع این اقدامات و تدابیر روشها می نامیم. برای مثال اگر مدرس تصمیم بگیرد تا محتوای آموزش را با طرح پرسشهایی برای شاگردان آموزش دهد، در این صورت روش خاص پرسش را برای ارائه محتوا انتخاب کرده است. روش های آموزشی خود شامل: روشهای سازماندهی محتوا، روشهای رائه محتوا و روشهای مدیریتی می باشد که هر یک توضیح داده می شود.


1.روشهای سازماندهی؛ این روشها مربوط به چگونگی سازماندهی محتوای آموزش است، مانند استفاده از مثالهل، شکلها، ترتیب محتوا و غیره. به طور کلی روشهاس سازماندهی، راهها و اصولی است که چگونگی پشت سر هم قرار گرفتن اجزای محتوای آموزش را تعیین می کند.


2. روشهای ارائه؛ روشهای رائه به آن دسته از راهها و تدابیری گفته می شود که برای انتقال محتوای آموزش به شاگردان و همچنین چگونگی دریافت پاسخ شاگردان توسط مدرس و چگونگی ارائه توضیحات اضافی از طرف معلم به شاگرد به کار می رود. مطالعه درباره رسانه ها، معلمان و کتابهای درسی زیر مجموعه های بحث مربوط به روشها است.


3. روشهای مدیریتی، روشها با تدابیر مدیریتی وقتی مطرح می شود که مدرس یا طراح آموزشی به تصمیم گیری در مورد نوع روشهای سازماندهی و زمان به کارگیری هر یک از روش های ارائه محتوا می پردازد. برای مثال تصمیم گیری در مورد انفرادی کردن آموزش با تصمیم گیری در مورد جدول زمانی استفاده از منابع در دسترس می تواند جزء روشهای مدیریتی قرار گیرد. 
روشهای سازماندهی خود به دو گروه روشهای سازماندهی محتوا در سطح خرد و روشهای سازماندهی محتوا در سطح کلان تقسیم شده است.
روش سازماندهی محتوا در سح خرد، پیش بینی چگونگی ترکیب و شکل گیری کل آموزش را از ابتدا تا انتها در بر می گیرد. به عبارتی روش های سازماندهی در سطح کلان به شیوه ترتیب، ترکیب و خلاصه نویسی بخشهای اصلی تشکیل دهنده محتوای آموزش مربوط می شود.


ب) نتایج آموزشی؛ نتایج آموزشی عبارت است از: اهداف یا نتایج یا پیامدهای حاصل از ارائه آموزش. اگر میزان دستیابی شاگردان به هدفهای آموزشی مورد نظر باشد، در حقیقت میزان اثربخشی آموزش و به عبارت دیگر، میزان حصول انواع هدفها را در نظر داریم. اگر میزان اثر بخشی بر زمانی که شاگرد صرف یادگیری کرده و یا به مخارجی که صرف ارائه آموزش به شاگرد شده استتقسیم شود، میزان کارآیی یا کارآمدی آموزش معلوم می شود جذابیت آموزش نیز با میزان رغبت و علاقه شاگرد به آموزش و دنبال کردن آموزش اندازه گرفته می شود. هر قدر علاقه شاگرد به آموزش و دنبال کردن آن بیشتر باشد، میزان جذابیت آموزش بیشتر خواهد بود.


ج) شرایط آموزشی؛ شرایط آموزش آن دسته از عواملی که کنترل آن خارج از توانایی طراح یا مدرس است. برای مثال همانطور که در شکل(2) نشان داده شده است خصوصیات شاگردان می تواند در انتخاب روش های مدیریتی تأثیر بگذارد.به عبارت دیگر استفاده از روشهای انگیزش مانند استفاده از انواع تشویقها در مورد شاگردان کم انگیزه ممکن است مفید واقع شود، در حالی که در مورد شاگردان با انگیزه احتمالا نتیجه عکس خواهد داد. بنابراین شرایط آموزشی آن دسته از عواملی است که در هر موقعیت آموزشی وجود دارند و کنترل و ایجاد تغییر در آنها از عهده طراح و مدرس خارج است. برای مثال محدودیت ناشی از ناتوانیهای عضوی شاگردان در انتخاب رسانه مورد استفاده و سایر منابع مورد نیاز در ارائه آموزش تأثیر خواهد داشت.
بنابراین اگر هر موقعیت آموزشی را متشکل از سه متغیر اساسی شرایط، روشها ونتایج در نظر بگیریم، طراحی آموزشی در واقع پیش بینی روشهای مناسب برای دستیابی به نتایج مورد نظر در شرایط داده شده است. بدیهی است که اتخاذ هر روش تحت شرایطی نمی تواند مدرس را به نتایج مورد نظرش برساند و یک طراح آموزشی وظیفه دارد به طور منظم متغیرهای موقعیت آموزشی را بررسی و تحلیل کند و راه حلها ی مناسب را برای رسیدن به نتایج مورد نظر ارائه دهد و این چیزی است که دقیقا در تعریف و شرح وظایف فعالیتی به نام طراحی آموزشی گنجانده می شود.

تعریف سیستم
به کلی سیستم ها را از لحاظ نوع به وجود آمدن می توان به دو دسته تقسیم کرد:
الف) سیستمهای طبیعی مانند منظومه شمسی، سیستم بدن انسان، سیستم کره زمین و غیره.
ب) سیستمهای بشر ساخته مثل سیستم آموزش و پرورش، سیستم حکومت و انواع سازمان ها.
سیستمهای بشر ساخته را می توان چنین تعریف کرد؛ « سیستم، مجموعه ای از اجزاست که برای نیل به هدف یا هدفهای خاصی توسط انسان طراحی و توسعه داده می شود.»

سیستمهای آموزشی
سیستم در حوزه تعلیم وتربیت مصادیق متعددی دارد. گاهی می توان یک کلاس درس مشتمل بر معلم، شاگردان، برنامه ها، مواد و و سایل را یک سیستم آموزشی دانست، گاهی یک مدرسه را همراه با تمام عوامل و عناصر تشکیل دهنده اش و گاهی نیز تمام دستگاه آموزش و پرورش را می توان یک سیستم تلقی کرد.( لشین، پولاک و رایگلوت، ترجمه فر دانش، 1374 ص1). با این حال باید تعریفی از سیستمهای آموزشی ارائه شود تا مشخصات ویژه اشان را بیان، و آناه را از سایر نظامهای آموزشی مشابه متمایز کنند. خصوصیت ویژه نظامهای آموزشی آن است که مشتمل بر تمام مواد و روشهای لازم برای دستیابی به اهداف مشخص آموزشی باشند. بر این اساس می توان سیستمهای آموزشی را « مجموعه برنامه ها، روشها و مواد فراهم آورده شده برای دستیابی به اهداف مشخص آموزشی دانست.» ( همان، ص3)
با توجه به تعاریف بالا موارد زیر را می توان ا جمله مصادیق نظام آموزشی قلمداد کرد:
1. برنامه آموزشی که یک فرد برای خودش تهیه می کند؛ مانند برنامه مطالعه آزاد که فرد برای تقاضای دانش خود در یک زمینه اناجم می دهد.
2. برنامه آموزشی که یک فرد برای فرد دیگر تهیه می کند؛ مانند آموزشی که کارفرما برای ارتقای دانش و مهارتهای کارگر خود به او ارائه می دهد.
3. برنامه ای که یک گروه برای خودش پیش بینی می کند؛ مانند مطالعه گروهی دانشجویان برای بحث و تبادل نظر در موضوعات مختلف علمی.
4. برنامه ای که یک گروه برای گروه دیگر تهیه می کند؛ مانند یک دوره آموزشی کوتاه مدت که گروهی از اطبا برای آموزش چگونگی پرستاری از بیماران قلبی به پرستاران ارائه می کنند. یا برنامه ای که گروهی از معلمان برای تمام شاگردان یک موسسه تهیه می کنند.
5. برنامه کامل یک موسسه آموزشی، مانند تأسیس یک آموزشگاه برای ارائه آموزشهای فنی به داوطلبان در رشته های مختلف.
6. برنامه ای که یک فرد، یک گروه یا یک مؤسسه برای انبوه مخاطبان خود طراحی می کند مانند ارائه برنامه های آموزشی از طریق رادیو وتلویزیون.
آنچه وجه اشتراک تمام موارد فوق است« برنامه ای است که در آن تمام روشها و مواد لازم برای انتقال دانشها و مهارتهای مشخص به فرد یا گروهی از مخاطبین تعیین شده است.» ( همان، ص4)


 
comment نظرات ()